สภาวะที่เหมาะสมในการเพาะเห็ด

สภาพที่เหมาะในการเจริญของเส้นใยเห็ดแต่ละชนิด

เมื่อพูดถึง “การเพาะเห็ด”  เกษตรกรหลายท่านอาจจะยังสงสัย เพราะเห็ดที่เราเพาะกันในเชิงการค้าก็มีอยู่มากมายหลายชนิด ซึ่งหลักๆ ก็จะมีเห็ดฟาง เห็ดตระกูลนางฟ้านางรม เห็ดหูหนู หรือแม้กระทั่งเห็ดยานางิหรือที่เรารู้จักในชื่อ “เห็ดโคนญี่ปุ่น” และในวันนี้ผมจะขอแนะนำวัตถุดิบที่เอื้อต่อการเจริญเติบโตของเห็ดแต่ละชนิดให้ฟัง พอเป็นแนวทางในการเลือกใช้ให้เหมาะสมกับการเพาะเห็ดแต่ละชนิด และเพื่อความสมบูรณ์ของผลผลิตเห็ด ซึ่งส่วนใหญ่แล้วจะเป็นวัสดุหลักๆที่หาได้ในท้องถิ่นของเราเอง มีรายละเอียดดังนี้ครับ

1. เห็ดที่เจริญได้ดีบนปุ๋ยหมัก เช่น เห็ดฟาง เห็ดกระดุม และเห็ดตีนแรด ซึ่งหากเราใช้วัสดุเพาะที่มีส่วนผสมของปุ๋ยหมักก็จะทำให้เส้นใยเห็ดเจริญเติบโตได้ดี ได้ดอกเห็ดที่สมบูรณ์ได้น้ำหนักเป็นที่ต้องการของตลาด

2. เห็ดที่ขึ้นได้ดีบนท่อนไม้ เช่น เห็ดหูหนู เห็ดหอม เห็ดมะม่วง และเห็ดขอนขาว ส่วนขอนไม้ที่นิยมนำมาเพาะเห็ดประเภทนี้ ส่วนใหญ่แล้วจะเป็นไม้เนื้ออ่อน เช่น ไม้ยางพารา ไม้มะม่วง ไม้แค เป็นต้น

3. เห็ดที่ขึ้นเนื่องจากการทำกิจกรรมของปลวกหรือแมลง เช่น เห็ดโคนใหญ่ เห็ดโคนป่า (เห็ดปลวก) ซึ่งจะเป็นเห็ดที่สร้างจากปลวกเพียง 5 สายพันธุ์เท่านั้น แต่ในปัจจุบันสามารถใช้วิธีเพาะที่เลียนแบบธรรมชาติได้แล้ว..มีรายละเอียดให้ทดลองได้ที่นี่ครับ

4. เห็ดที่เกิดอยู่ร่วมกับรากของต้นไม้หรือเห็ดไมคอร์ไรซ่า เช่น เห็ดตับเต่า เห็ดเสม็ด เห็ดตีนแรด ซึ่งจัดเป็นเชื้อราจำพวกไมคอร์ไรซ๋า จะอาศัยรากพืชแบบเอื้อประโยชน์ซึ่งกันและกัน ซึ่งต้นไม้อาศัยของเห็ดจำพวกนี้ได้แก่ ต้นทองหลาง ต้นมะกอกน้ำ ต้นโสน ต้นแคบ้าน ต้นมะม่วง ต้นลำไย เป็นต้น ส่วนวิธีเพาะก็ทำได้ง่ายๆ เพียงแค่เรานำสปอร์ของเห็ดแก่ หรือเชื้อเห็ดที่บรรจุขวดขาย (หาซื้อได้ที่ศูนย์วิจัยพืชสวนเชียงราย) มาใส่ไว้ที่โคนต้นไม้ตามที่กล่าวมาข้างต้น หากเป็นต้นไม้ที่โตแล้วจะใช้เวลาประมาณ 1 ปี ก็สามารถเก็บดอกเห็ดได้แล้ว แต่หากเราใส่ไว้ตั้งแต่ระยะเป็นต้นกล้า อาจจะต้องรอเวลานานสักหน่อย แต่ก็ไม่นานเกินรอ รับรองได้กินเห็ดสมใจแน่ครับ

เทคนิคเพิ่มผลผลิตเห็ด

สูตรน้ำมะพร้าวอ่อนกระตุ้นเพิ่มผลผลิตเห็ด

โดยสภาพแวดล้อมตามธรรมชาติของการเกิดดอกเห็ดแล้ว องค์ประกอบหลักๆก็จะมี ความชื้น แสงแดด และการเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิ เช่น อากาศเย็นหรือร้อนอบอ้าว ก็ถือว่าเป็นปัจจัยที่ช่วยส่งเสริมให้เส้นใยเห็ดได้เจริญเติบโตจนกลายเป็นดอกเห็ดให้เราได้เก็บรับประทานหรือเก็บขายอยู่แล้ว แต่ในวันนี้ผมขออนุญาตนำเทคนิคดีๆ ในการเพิ่มผลผลิตเห็ดด้วยสูตรน้ำหมักของคุณ วรรณา โสภากุล ซึ่งเป็นอีกหนึ่งเกษตรกรผู้เพาะเห็ดอยู่บ้านเลขที่ 78/8 หมู่บ้านดงเรือง ต.ผาสุก อ.กุมภวาปี จ.อุดรธานี ที่ได้ปรึกษาและรับข้อมูลจากชมรมเห็ดขอนแก่น เป็นน้ำหมักสูตรเพิ่มผลผลิตเห็ด ทำให้ดอกเห็ดสมบูรณ์ ได้น้ำหนัก และสามารถเก็บผลผลิตได้ติดต่อกันเป็นระยะเวลานาน ซึ่งสูตรน้ำหมักดังกล่าว มีขั้นตอนการทำดังนี้ครับ

สูตรน้ำหมักเพิ่มผลผลิตเห็ด

- ให้ใช้น้ำ 20 ลิตร ใส่เชื้อพลายแก้ว 1 ซอง ( 5 กรัม ) ลงไป ตามด้วยไข่ไก่ 1-2 ฟอง และน้ำมะพร้าวอ่อน 1 ผล กวนให้ส่วนผสมเข้ากันดี จากนั้นเติมอากาศลงไป โดยปั๊มลมแบบที่ใช้ในตู้ปลาสวยงามเป็นเวลา 24-48 ชั่วโมง ก็จะได้สูตรน้ำหมักเพิ่มผลผลิตเห็ดดังกล่าว ส่วนเวลาจะใช้ก็เพียงแค่นำมาเติมน้ำเปล่าลงไป พอถึงตอนเย็นไม่มีแสงแดก็ฉีดเชื้อพลายแก้วเติมลงไป แล้วนำไปฉีดพ่นเป็นละอองฝอยหน้าก้อนเห็ด โดยทำอย่างนี้ติดต่อกันนาน 3 วัน จากนั้นฉีดพ่นด้วยน้ำเปล่าเหมือนปกติ ก็จะได้ดอกเห็ดที่สวยอวบอิ่ม น้ำหนักดี สามารถกระตุ้นการออกดอกของเห็ดได้ทุกชนิดไม่ว่าจะเป็นเห็ดนางฟ้า เห็ดฟาง เห็ดหูหนู หรือแม้กระทั่งเห็ดโคนญี่ปุ่นหรือเห็ดยานางิ ที่เกษตรกรนิยมเพาะกันเป็นอาชีพในปัจจุบัน เชิญทดลองและพิสูจน์กันได้ครับ และสุดท้ายต้องขอขอบคุณข้อมูลดีๆในการ “เพิ่มผลผลิตเห็ด”  จาก : คุณ วรรณา โสภากุล ผู้เพาะเห็ด จังหวัดอุดรธานีไว้ ณ ที่นี้ด้วยครับ